Rubriek; Actieve natuurbescherming

Actieve natuurbescherming; Een noodzakelijk goed

Door: Kees Bastmeijer (Legal Advice for Nature) en Arnold van Kreveld (Bureau Ulucus)

Bij natuurwetgeving gaan discussies al snel over passieve bescherming: wat is er verboden en welke uitzonderingen kunnen daarop worden toegelaten? In de Wet natuurbescherming is er echter een extra accent komen te liggen op actieve bescherming: het nemen van maatregelen om natuur te herstellen of ontwikkelen.

Actieve natuurbescherming is absoluut noodzakelijk om de wettelijk vastgelegde natuurdoelen te kunnen halen. Daarnaast kan het de knel tussen natuurbescherming en economische belangen verminderen, bijdragen aan andere doelen (o.a. gezondheid, klimaatadaptatie en hoogwaterveiligheid), energie geven en mensen en natuur dichter bij elkaar brengen.

Het Ministerie van EZ heeft ons gevraagd om actieve natuurbescherming te stimuleren. Dat gebeurt het komende jaar o.a. via deze nieuwsbrief, waarin het komende jaar ieder kwartaal twee voorbeelden in de schijnwerpers worden gezet.

Provinciale natuurvisie
We beginnen met één voorbeeld, maar wel een belangrijke; de provinciale natuurvisie. Provincie Utrecht erkent in haar natuurvisie uitdrukkelijk dat extra inzet op actieve bescherming noodzakelijk is.

Natuurvisie Provincie Utrecht – ‘Een plus op Natuurbeleid 2.0’

De visie kent vijf pijlers met daarin voorbeelden van concrete doelen die een actieve inzet impliceren:

I.            het realiseren van een robuust netwerk van natuur, o.a. door nieuwe natuur te ontwikkelen, tijdelijke natuur te faciliteren, ruimte voor natuur te waarborgen en door natuur te verbinden;

II.            de kwaliteit van de natuur verbeteren ten behoeve van de biodiversiteit en overige natuurwaarden, o.a. door agrarisch natuurbeheer te organiseren, het Natura 2000-regime goed te handhaven, inrichtingsmaatregelen te treffen, condities voor soorten in natuurparels te verbeteren, de synergie tussen natuur en bodem-, water- en milieucondities te verbeteren, ganzenrustgebieden aan te wijzen en soortenpopulaties gericht te vergroten;

III.            het vergroten van de belevingswaarde en de maatschappelijke betrokkenheid, onder meer door de landschappelijke kwaliteit te versterken;

IV.            zoeken naar manieren om duurzame financiering en duurzame benutting van de natuur te kunnen waarborgen;

V.            het realiseren van een balans, o.a. tussen instandhoudingsdoelen en het toestaan van ingrepen, en tussen verschillende typen natuur, bijvoorbeeld via voor de natuur betere compensatie en het bestrijden van invasieve exoten.

Gemeentelijke natuurvisie?
De Wet natuurbescherming vereist alleen een natuurvisie op rijks- en provinciaal niveau, maar ook gemeenten hebben met veel natuurthema’s te maken en kunnen veel baat hebben bij actieve natuurbescherming. Denk aan de voordelen van natuur voor de gezondheid, de relatie tussen ruimte voor stadsnatuur en wateropvang, natuureducatie, etc. Steden als Amsterdam, Tilburg en Eindhoven doen om die reden veel aan actieve natuurbescherming en behalen mooie resultaten. Een gemeentelijke natuurvisie kan een integraal kader vormen waarin deze beleidsthema’s en kansen met elkaar verbonden worden. Goed voor de natuur, en ook voor mensen en de economie. Gemeenten kunnen zo bovendien bijdragen aan provinciale en landelijke natuurdoelen, zoals het er bovenop helpen van Rode Lijstsoorten. Ook kan een gemeentelijke natuurvisie een belangrijke voorzet zijn voor een onderdeel natuur in een toekomstige gemeentelijke Omgevingsvisie onder de nieuwe Omgevingswet.

In volgende artikelen kijken we o.a. naar effectievere compensatie, generieke ontheffingen en mogelijkheden voor actievere inzet van bekende instrumenten zoals zorgplicht, gedragscode, soortenstandaard en ecologisch werkprotocol.

Video die oproept tot actieve natuurbescherming onder de nieuwe Wet natuurbescherming die per 1 januari 2017 in werking treedt. Getoond wordt dat actieve natuurbescherming werkt. Klik op de afbeelding om de video te bekijken, te downloaden en verder te gebruiken.

logos-ulucus-en-legal-advice-for-nature